Odpowiedź UTK na postulaty „Solidarności”
Opublikowane według Henryk Sikora · 23 Marzec 2025
Sekcja Zawodowa Infrastruktury Kolejowej NSZZ „Solidarność” od dłuższego czasu zabiega o powstrzymanie nakładania dodatkowych czynności i zwiększania obciążenia pracą dyżurnych ruchu, a także czynienia go współodpowiedzialnym w każdym zaistniałym przypadku.Nasze działania skupiły się głównie na interweniowaniu w tej sprawie w Ministerstwie Infrastruktury (spotkania z wiceministrem Piotrem Malepszakiem – 20.02, 10.03, 12.03.2025 r.), w UTK (spotkanie, m.in. 12.12.2024 r.) i Zarządzie PLK oraz wystąpieniach pisemnych do ww. instytucji.
Poniżej zamieszczamy odpowiedź podpisaną przez Ignacego Górę, prezesa UTK na jedno z naszych ostatnich pism dotyczące powyższych zagadnień i szeroko pojętego bezpieczeństwa prowadzenia ruchu pociągów.
Podniesienie poziomu bezpieczeństwa
Odpowiadając na pismo z 22 stycznia 2025 r. nr SZIK 08/01/2025 („pismo”), dotyczące minimalizacji ryzyka występowania zdarzeń związanych z niezatrzymaniem się pojazdu kolejowego przed sygnałem „Stój” bądź w miejscu, w którym powinien się zatrzymać, albo uruchomieniem pojazdu kolejowego bez wymaganego zezwolenia, pragnę zapewnić, że uwaga Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego („Prezes UTK”) nieustannie koncentruje się na podnoszeniu poziomu bezpieczeństwa w związku z rosnącą liczbą tych zdarzeń. Zapewnienie bezpieczeństwa transportu kolejowego pozostaje jednym z priorytetowych działań Prezesa UTK.
„Solidarność” złożyła postulaty
Przedstawione przez Pana postulaty, dotyczące zintensyfikowania prac nad wprowadzeniem systemu ETCS na szlakach i w pojazdach kolejowych, poprawy jakości szkoleń dla maszynistów, zwiększenia jazd kontrolnych realizowanych przez maszynistów i instruktorów, eliminacji obowiązków niezwiązanych z prowadzeniem ruchu kolejowego przez maszynistów i dyżurnych ruchu, wprowadzenia kontroli czas pracy dla maszynistów oraz stałego podnoszenia kultury bezpieczeństwa, są spójne z priorytetowymi kierunkami działań realizowanymi przez Prezesa UTK. Zagadnienia te były również przedmiotem dyskusji podczas grudniowego posiedzenia Zespołu ds. monitorowania bezpieczeństwa sektora kolejowego w Polsce.
Stosowanie dobrych praktyk
Podczas tego spotkania poruszono także kwestię dobrych praktyk stosowanych przez dyżurnych ruchu w komunikacji z maszynistami. Niemniej jednak, analiza statystyk zdarzeń SPAD oraz niebezpiecznych zdarzeń z lat 2024-2025, w tym wypadku 804 w Psarach (19 kwietnia 2024 r.), incydentów C44 w Solcu Kujawskim i Trzebini (24 sierpnia 2024 r.) oraz zdarzenia w Stargardzie (11 lutego 2025 r.), wskazuje, że dotychczasowe praktyki nie zapewniają skutecznie redukcji liczby zdarzeń tego rodzaju.
Główną przyczyną ograniczonej skuteczności stosowanych praktyk może być ich wybiórcze stosowanie w różnych sytuacjach. W obliczu narastającej liczby zdarzeń SPAD, eliminacja selektywnego stosowania dobrych praktyk staje się koniecznością.
Aby zapewnić jednolite i skuteczne stosowanie standardów bezpieczeństwa, niezbędne jest usankcjonowanie dobrych praktyk i przekształcenie ich w obowiązujące procedury.
Obciążenie pracy dyżurnych ruchu
Zaznaczyć należy, że wszelkie zmiany w procedurach i systemach pracy powinny uwzględniać obciążenie pracy dyżurnych ruchu, szczególnie tych pełniących obowiązki w Lokalnych Centrach Sterowania, w celu zapewnienia odpowiedniej ergonomii pracy.
W tym kontekście kluczowe jest podkreślenie, że prawidłowa organizacja pracy, ocena ryzyka oraz nadzór nad stanowiskami na posterunkach ruchu stanowią integralną część systemu zarządzania bezpieczeństwem, za wdrożenie którego odpowiada zarządca infrastruktury.
Wypracowanie wspólnych rozwiązań
Aby osiągnąć cel, jakim jest zapewnienie poprawy bezpieczeństwa kolejowego, konieczne jest wypracowanie wspólnych rozwiązań i ścisła współpraca na wielu płaszczyznach. Bezpieczeństwo transportu kolejowego musi być gwarantowanym standardem, a nie wynikiem przypadku lub serii sprzyjających zdarzeń. Jestem przekonany, że realizacja tego celu jest priorytetem dla wszystkich uczestników rynku kolejowego, a każde skuteczne działanie w tym kierunku zasługuje na uwagę.
Jedynie wspólne i kompleksowe działania pozwolą na ograniczenie negatywnych trendów. Dlatego też każdy przedsiębiorca, organizacja i instytucja powinny podjąć działania w ramach swoich kompetencji i uprawnień, aby zrealizować przedstawione postulaty.